Một ký giả tòa báo kinh tế Seoul nêu ra một số bất cập về việc tuyển dụng E-9 với nội dung như sau:
#410 nghìn người lưu trú bất hợp pháp(gấp 5 lần Nhật Bản). Việc tuyển chọn và quản lý nhân lực nước ngoài mù mịt, cứ thấy thiếu lao động chân tay là nhanh chóng tuyển dụng lao động nước ngoài… với hình thức E-9, chỉ cần thông qua kỳ thi topik là có thể thẳng tiến đến Hàn Quốc.
Người trong giới doanh nghiệp xuất khẩu lao động mà tòa báo gặp tại Việt Nam đã chỉ ra nhiều vấn đề phát sinh của nhân lực E-9 trước và sau khi nhập cảnh vào trong nước. Trước tiên, việc rút ngắn thời gian học tập cần thiết để thích ghi với môi trường làm việc, nhằm nhanh chóng cung ứng nhân lực, dẫn đến nhiều trường hợp bỏ trốn ra ngoài, do không thể thích ghi được với môi trường công việc thực tế. Những trường hợp nhập cảnh thông qua công ty mô giới bên Việt Nam, giải thích về sự tự lựa chọn lưu trú bất hợp pháp hay có hành vi làm việc trái phép là vì để trả số tiền lớn mắc vay nợ đã chi trả cho công ty mô giới.
☞ Tỷ lệ người nước ngoài bất hợp pháp liên tục tăng, ở năm 2018:15%(360 nghìn người), năm 2019: 15.5% (390 nghìn người), năm 2020: 19.3% (390 nghìn người), năm 2021: 19.9% là (390 nghìn người), 2022 tính đến tháng 11 là: 18.8%(410 nghìn người)
Những chuyên gia tại Việt Nam nói, phải tăng thời gian đào tạo, đánh giá kỹ lưỡng khả năng thích ghi của nhân lực có ý định đi làm với visa E-9… Và các chuyên gia đưa ra chỉ trích rằng, để nguyên trạng việc đánh giá không kỹ lưỡng về khả năng thích ghi, mà tăng quy mô lao động nước ngoài vào, thì việc gia tăng người lưu trú bất hợp pháp coi như điều hiển nhiên.
Bộ lao động có phản hồi giải thích về nội dung trên.
Chế độ cấp phép tuyển dụng mà Bộ lao động đang điều hành là chế độ được đưa vào thực thi từ tháng 4 năm 2008, nhằm giải quyết những vấn đề như : tỷ lệ lưu trú trái phép, tăng chi phí xuất khẩu lao động do sự can thiệp của trung tâm mô giới tư nhân ở quá trình xuất khẩu lao động, trong khoảng thời gian thực thi “chế độ nghiên cứu sinh công nghiệp ”(từ năm 1994~ năm 2007)
Tất cả quá trình tuyển chọn, dẫn nhập, mô giới của lao động nước ngoài E-9, đang được chính phủ cùng cơ quan nhà nước của Hàn Quốc và nước xuất khẩu lao động chuyên trách.
Theo đó, để đảm bảo tính minh bạch trong quá trình xuất khẩu nhân lực E-9 và để củng cố tinh thần trách nhiệm của chính phủ 2 quốc gia, Hàn Quốc và nước xuất khẩu lao động đã ký kết bản ghi nhớ MOU, nội dung cụ thể liên quan tới việc xuất nhập khẩu được quy định trong bản MOU
Ngoài ra trong bản ghi nhớ được ghi rõ cơ quan nhà nước quản lý toàn bộ quá trình xuất khẩu lao động, là nền tảng ngăn chặn sự can thiệp xuất khẩu lao động của công ty mô giới xuất khẩu lao động tư nhân.
Cơ quan nhà nước chuyên đảm trách quản lý của Việt Nam DOLAB &COLAB ngoài Colab ra những cơ quan hay doanh nghiệp khác không thể can dự tới việc xuất khẩu lao động .
Hiện tại, trong số 410 nghìn nhân lực nước ngoài lưu trú bất hợp pháp trong nước, có 50 nghìn lao động nhập cảnh theo chế độ cấp phép tuyển dụng. Bộ lao động đang dồn sức nỗ lực, để ngăn chặn nhân lực nước ngoài nhập cảnh với visa E-9 lưu trú trái phép.
Số người lưu trú bất hợp pháp trong nước, đa số là người nhập cảnh vào Hàn với visa lưu trú ngắn hạn như C-3 và loại visa miễn thị thực B-1
Thêm nữa, khi rà soát chỉ đạo cơ sở kinh doanh, Bộ kiểm tra xem người lưu trú bất hợp pháp có làm việc hay không và Bộ lao động thực hiện phối hợp cùng với Bộ tư pháp và cơ quan liên quan truy bắt người lưu trú bất hợp pháp.
Chế độ lao động cấp phép tuyển dụng là chế độ cho phép tuyển dụng lao động phi chuyên môn(E-9) nhằm giải quyết nạn thiếu nhân lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ không thể tuyển dụng được lao động trong nước, khác với việc tuyển dụng nhân lực nước ngoài có chuyên môn(E1~E7) đặc biệt đòi hỏi tư cách và kỹ thuật.
Để cho lao động nhanh chóng thích nghi với công việc, Bộ đã lựa chọn những môn học với nội dung cần thiết trong lĩnh vực công việc như tiếng Hàn, an toàn lao động, nghị định thông tư luật liên quan đến lao động vvv lao động phải tham gia đào tạo trước khi nhập cảnh phải học 45 tiếng trở lên và sau khi nhập học 16 tiếng( trong 3 ngày 2 đêm)
☞Trước khi nhập cảnh, tại cơ quan xuất khẩu lao động ở ngoài nước, thực hiện chương trình giáo dục với các môn học như : 38 tiếng tiếng Hàn, 4 tiếng hiểu về văn hóa Hàn, 2 tiếng về luật lao động chuẩn mực và giải quyết khó khăn(bao gồm cả nội dung quấy rối tình dục), 1 tiếng an toàn lao động.
Sau khi nhập cảnh, tại cơ quan giáo dục việc làm, mỗi ngành nghề lao động phải tham gia khóa đào tạo: học 1 tiếng về văn hóa nơi làm việc , 8 tiếng học về luật liên quan đến lao động và trình tự tư vấn vấn đề khó khăn, 7 tiếng an toàn lao động, sức khỏe và kỹ năng cơ bản.
Với đối tượng có nguyện vọng, Bộ cũng đang điều hành chương trình tập huấn cho người đang làm việc, để nâng cao khả năng thích nghi với môi trường làm việc và khả năng thực hiện công việc ngay cả sau khi lao động nước ngoài E-9 được bố trí tới nơi làm việc và để bồi dưỡng năng lực cần thiết cho việc tái xin việc sau khi hồi hương.
#5 ngành nghề được chú trọng đào tạo: lái xe nâng·máy xúc, phụ tùng ô tô, hàn, điện tử·điện công nghiệp, máy sản xuất vật liệu
Thêm vào đó, thông qua các trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài 외국인노동자지원센터(44 trung tâm tên toàn quốc)tiến hành giáo dục tiếng Hàn, đời sống pháp luật và tư vấn tháo gỡ vấn đề khó khăn và thông qua tổng đài tư vấn trung tâm nhân lực nước ngoài 외국인력상담센터 hỗ trợ giải quyết nhanh chóng tình huống khó xử.
Ngoài ra, đối với doanh nghiệp tuyển dụng lao động nước ngoài E-9, hàng năm, Bộ còn ra soát thanh tra cả thực trạng quản lý tuyển dụng, tuân thủ điều kiện lao động và môi trường cư trú.
Tiến tới, Bộ liên tục duy trì tính minh bạch trong quản lý tuyển dụng nhân lực nước ngoài như : tuyển chọn, du nhập, giới thiệu của chính phủ và cơ quan nhà nước trọng điểm.
Cùng với sự mở rộng số lượng nhân lực nhập cảnh, Bộ sẽ tăng cường việc giáo dục trước vấn đề liên quan đến điều kiện lao động và an toàn lao động và mở rộng trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài. Ngoài ra, liên tục nỗ lực củng cố dịch vụ hỗ trợ lưu trú như : ngăn ngừa việc bỏ trốn và giảm số lượng người lưu trú bất hợp pháp với lao động nước ngoài E-9.
